thumb|Replika pierwszego tranzystora firmy Bell Telephone Laboratories Tranzystor – trójelektrodowy (rzadko czteroelektrodowy) przyrząd półprzewodnikowy, mający zdolność wzmacniania sygnału elektrycznego. Nazwa urządzenia wywodzi się od słów (transrezystancja) (transresistance) z „półprzewodnikowym” przyrostkiem -stor, jak np. w słowie warystor (varistor)Nazwa została wymyślona przez Johna Robinsona Pierce’a z laboratorium Bella w ramach ogłoszonego w maju 1949 konkursu wśród jego pracowników. .
Historia thumb|Germanowe tranzystory stopowe Tewy na tle opakowania: małej mocy TG2, średniej mocy TG55 (seledynowe) z początku lat sześćdziesiątych, oraz metalowy tranzystor dużej mocy ADP665 z 1972 r. Pierwsze patenty na tranzystor zostały udzielone w latach 1925–1930 w Kanadzie, USA i Niemczech Juliusowi Edgarowi Lilienfeldowi. Jego projekty były zbliżone do tranzystora MOSFETJ.E. Lilienfeld: patent USA 1745175 „Method and apparatus for controlling electric current” first filed in Canada on 22.10.1925., jednak ze względów technologicznych (głównie czystości materiałów) tranzystora nie udało się skonstruować – stało się to możliwe dopiero w drugiej połowie XX wieku.