Jewgienij Paszukanis (; ur. 23 lutego 1891, zm. 4 września 1937) – radziecki teoretyk prawa, autor książki Ogólna teoria prawa a marksizm (1924).
Studiował prawo i ekonomię polityczną na uniwersytetach w Petersburgu i Monachium. Do Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji wstąpił w wieku 17 lat. Po rewolucji październikowej przyłączył się do bolszewików, był przez pewien czas sędzią i urzędnikiem ministerstwa spraw zagranicznych. Po roku 1924 zajmował się głównie pracą naukową, stając się czołowym radzieckim teoretykiem prawa. Zwolennik koncepcji "obumierania państwa" w miarę budowy socjalizmu. Aresztowany i skazany na śmierć podczas Wielkiej Czystki w 1937 roku.
Najważniejsza w jego dorobku jest książka Ogólna teoria prawa a marksizm (1924, wyd. pol. 1985). Polemizując zarówno z teorią pozytywizmu prawnego, zgodnie z którą źródłem norm prawnych jest państwo, jak i z psychologizmem Leona Petrażyckiego, wskazuje Paszukanis na ścisłą zależność formy prawa od stosunków ekonomicznych. Twierdzi, że wszelkie prawo jest pochodną wymiany towarowej. W centrum rozważań stawia problem podmiotu. Podobnie jak dobra ekonomiczne przyjmują w społeczeństwie kapitalistycznym formę towaru (fetyszyzm towarowy), tak stosunki między ludźmi przyjmują postać relacji między podmiotami prawa (fetyszyzm prawniczy).