We wrześniu 1609 król Zygmunt III Waza zerwał świeżo odnowiony rozejm z Rosją i na czele ponad 8000 armii pomaszerował pod Smoleńsk. Była wśród nich chorągiew husarska koronna Mikołaja Potockiego. Po przybyciu pod Smoleńsk liczyła 100 koni.
Stan liczebny tej chorągwi pod koniec listopada 1627 wynosił 100 koniJerzy Teodorczyk, w: "Wyprawa szwedzka z Meklemburgii do Prus Królewskich 1627 r"..
W latach 40. XVII wieku armia koronna była stosunkowo nieliczna. Etat wojska kwarcianego w latach 1647−1648 obejmował 4036 koni i porcji. Komput zawierał między innymi 14 chorągwi husarskich. Wszystkie one rozmieszczone były na Ukrainie i brały udział w walkach z powstańcami Chmielnickiego. Chorągiew husarska hetmana wielkiego Mikołaja Potockiego liczyła w trzecim kwartale 1647 roku 102 konie.
Wiosną 1648 hetman wielki koronny Mikołaj Potocki podzielił swoje wojska na cztery dywizje. Dwie wysłał na Zaporoże – jedną Dnieprem na czajkach, a drugą, pod dowództwem Stefana Potockiego, lądem. Trzecia dywizja pod osobistym dowództwem hetmana wielkiego pełniła funkcję odwodu strategicznego. Ponadto na Zadnieprzu pozostawała dywizja księcia Jaremiego Wiśniowieckiego.