Etymologia Etymologicznie słowo to występuje w języku ukraińskim i rosyjskim. Do języka polskiego dostało się jako rutenizm. Początkowo słowo to było używane dla określenia chłopów wolnego stanu, „smerdę”, następnie niewolnych chłopów należących do bojarów i duchowieństwa prawosławnego. W literaturze określenia tego zamiennie używał Józef Ignacy Kraszewski w powieści Stara baśń. Dla Mickiewicza i Puszkina słowo to oznaczało „moskiewskie pospólstwo”, „nie naród”.
Współcześnie Obecnie termin ten używany jest przez środowiska kresowe jako określenie chłopów ukraińskich, uczestniczących w rzezi wołyńskiej i czystkach etnicznych w Małopolsce Wschodniej.
Po atakach oddziałów niemieckich lub oddziałów Ukraińskiej Powstańczej Armii i Samoobronnych Kuszczowych Widdiłów na wsie i osady zamieszkane przez Polaków, na te same miejsca napadali niejednokrotnie nienależący do tychże oddziałów chłopi ukraińscy, a następnie palili zabudowaniaformacjiGrzegorz Hryciuk, Straty ludności na Wołyniu w latach 1941-1944 [w:] „Polska-Ukraina: trudne pytania”, t. 5, s. 277.
We współczesnym języku ukraińskim jest to termin odnoszący się do niezorganizowanych zbiorowości ludzkich – tłumu, tłuszczyчернь = common people; mob, rabble;