O ile wydzielenia poszczególnych kompleksów dokonano na podstawie przydatności gleb do uprawy wybranych roślin, o tyle kwalifikację gleb do poszczególnych kompleksów przeprowadzono, bazując na następujących kryteriach: właściwości gleby, czyli: typ, podtyp, rodzaj, gatunek, właściwości fizyczne, fizykochemiczne i chemiczne, stopień kultury, warunki klimatyczne, geomorfologiczne (rzeźba terenu) i wodne siedliska glebowego, przydatność gleby pod użytki rolnicze.
Właściwy dobór gatunku rośliny uprawnej do kompleksu glebowego jest jednym z podstawowych warunków poziomu jego plonowania.
Kompleksy przydatności rolniczej na gruntach ornych thumb|right
Symbol Kompleks Klasy bonitacyjne Uprawiane rośliny % pow. kraju 1 pszenny bardzo dobry I i II burak cukrowy, pszenica, koniczyna czerwona, lucerna siewna, rzepak ozimy, bobik, wyka jara 3,8% 2 pszenny dobry II, IIIa, i IIIb burak cukrowy, pszenica, koniczyna czerwona, lucerna siewna, rzepak ozimy, bobik, wyka jara 18,0% 3 pszenny wadliwy IIIb, IVa i IVb jęczmień, owies, kukurydza, słonecznik 3,1% 4 żytni bardzo dobry (pszenno-żytni) IIIb uprawa tych samych gatunków co na pierwszych trzech kompleksach oraz pszenżyto, żyto, groch, łubin żółty i wąskolistny, burak i marchew pastewna 17,1% 5 żytni dobry IVa i IVb rzepak ozimy, jęczmień, pszenżyto, ziemniak, żyto, gryka, łubin