Jak wykazują badania psychologiczne, im bardziej przedstawiciel stereotypizowanej grupy pasuje do stereotypu tym bardziej jesteśmy skłonni ignorować jego cechy indywidualne.
Amerykańscy psychologowie przeprowadzili eksperyment, w którym przedstawili studentom fikcyjne akta sądowe i poprosili ich o wyrażenie opinii w sprawie wcześniejszego zwolnienia opisanych w tych aktach przestępców. Jeżeli dany przestępca pasował do stereotypu, na przykład Meksykanin dokonał napadu i kradzieży, a Amerykanin pochodzenia brytyjskiego z klasy wyższej dokonał malwersacji finansowych, to studenci ignorowali inne, indywidualne cechy, na przykład dobre sprawowanie się w więzieniu. Psychologowie postawili wniosek, że jeżeli dana osoba zachowuje się zgodnie ze stereotypem, to zakładamy, że ten fakt wynika z jej wewnętrznych predyspozycji. Nie bierzemy pod uwagę innych okoliczności.
Z kolei zjawisko zagrożenia stereotypem jest zaburzeniem poznawczym, które u osób będących przedmiotem stereotypu zwiększa stres w trakcie czynności, które mogłyby ten stereotyp potwierdzić.