300px|thumb|Mapa guberni kowieńskiej i kurlandzkiej Gubernia kowieńska (ros. Ковенская губеpния; lit. Kauno gubernijaJedynie nazwa rosyjska miała status oficjalny) – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego z centrum w Kownie. Gubernia obejmowała 40641,36 km², dzieliła się na 7 ujezdów.

Historia Utworzona 18 grudnia 1842 ukazem cara Mikołaja I z zachodniej części guberni wileńskiej. Oficjalnie jej powstanie ogłoszono 1 lipca 1843. Była częścią Kraju Północno-Zachodniego obejmującego dawne Wielkie Księstwo Litewskie. Po rozpadzie Imperium Rosyjskiego i uzyskaniu niepodległości przez kraje Europy Wschodniej prawie w całości znalazła się w składzie Litwy, jedynie niewielką część obszarów przyłączono do Polski (gminy Brasław, Dryświaty, Dukszty, Krasnogórka, Opsa, Rymszany, Słobódka, Smołwy i Widze) i Łotwy (gminy Oknista i Ukri).

Podział administracyjny Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego w 1883 dzieliła się na następujące powiaty czy też ujezdy: kowieński, nowoaleksandrowski, poniewieski, rossieński, szawelski, telszewski, wiłkomierski

Demografia W 1897 gubernię zamieszkiwało 1 544 564 osób.

Ludność w ujezdach według deklarowanego języka ojczystego 1897Pierwszy powszechny spis ludności Imperium Rosyjskiego 1897 – Gubernia kowieńska - ludność według deklarowanego języka ojczystego