darmocha). thumb|250px|Okupacyjny kwit Kasy Miejskiej w Łukowie potwierdzający zapłatę szarwarku (1942) W Królestwie Kongresowym szarwark sprzężajny, czyli przy użyciu własnego wozu, wykonywali gospodarze, a szarwark pieszy – komornicyPostanowienie Namiestnika Królewskiego, z dnia 15. Maia 1816 r. oznaczaiące prawidła, podług których roboty około dróg publicznych maią bydź wykonywane (Dziennik praw Królestwa Polskiego. T. 1, nr 1-7, 1816) s. 391–394.. Podobnie było w Galicji, gdzie uprawnienie do egzekwowania szarwarku miała rada gminy. W XIX wieku wprowadzono powszechnie możliwość wykupienia się od szarwarku. Pochodzące stąd pieniądze były używane na utrzymanie dróg lokalnych. W okresie międzywojennym również istniał obowiązkowy szarwark na rzecz gminy z możliwością wykupienia się od niego. Niemieccy okupanci z uprawnienia do szarwarku korzystali często i nakładali go w dużym wymiarzeSzarwarki..
W początkowym okresie istnienia PRL ustalanie wymiaru szarwarku należało do gromadzkich rad narodowych. Przykładowo w jednej z gmin na Ziemiach Odzyskanych wymiar szarwarku był następujący: chłop małorolny – 6 dni rocznie, gospodarz mający powyżej 5 ha ziemi – 10 dni, a powyżej 10 ha – 15 dni.