Geneza i struktura W większości jezior różnice w gęstości poszczególnych warstw wody, przynajmniej okresowo w ciągu roku, nie są na tyle duże, by wiatr nie mógł wymusić mieszania w całym słupie wody. W pewnych warunkach gradient gęstości może jednak stać się na tyle duży, by wytworzyć stabilną stratyfikację wód jeziora. Masy wody w dolnej warstwie przez cały rok mają wówczas większą gęstość niż masy wód w górnej warstwie, np. z powodu niższej temperatury lub większej zawartości rozpuszczonych soli mineralnych, w rezultacie masy wód z dolnej warstwy ulegają izolacji i nie dochodzi do mieszania się mas wód obydwu warstw. Dolną warstwę wód jezior meromiktycznych określa się jako monimolimnion, a górną jako miksolimnion. Obydwie warstwy są rozdzielone przez stromy gradient temperatury lub zasolenia – określany jako chemoklina. Warstwa wody, obejmująca chemoklinę, jest czasami określana jako osobna warstwa – chemolimnion. thumb|W Polsce także występują jeziora meromiktyczne: meromiktyczne jezioro Czarnka w Drawieńskim Parku Narodowym. Jeziora meromiktyczne są rzadkie. Do lat 70. XX wieku znano zaledwie kilkadziesiąt jezior tego typu. Wraz z lepszym poznaniem hydrografii jezior liczba rozpoznanych jako meromiktyczne zwiększa się.