Na podstawie przynależności do kategorii onomazjologicznej W przypadku formacji rzeczownikowych można także wydzielić derywaty na podstawie przynależności do kategorii onomazjologicznej (klasę wyrazów o takiej samej wartości kategorialnej, czyli znaczeniu kategorialnym, na które składa się znaczenie formantu i uogólnione znaczenie podstawy). Zgodnie z tym kryterium wymienia się:
derywaty tautologiczne (w których formant pełni tylko funkcję strukturalną, w rezultacie czego nie ma różnicy znaczeniowej między derywatem i jego podstawą, np. strona – stron-ica); derywaty transpozycyjne (w których formant ma funkcję gramatyczną, ale nie semantyczną) nazwy czynności (bieganie), nazwy cech abstrakcyjnych (biel, perfekcyjność); derywaty leksykalne o semantycznej funkcji formantu mutacyjne nazwy wykonawców czynności (odczasownikowe i odrzeczownikowe: biegacz, rybak), nazwy obiektów i wytworów czynności (wstawka, pismo), nazwy mieszkańców (londyńczyk, Polak), nazwy nosicieli cech (głupiec, wesołek), nazwy narzędzi (liczydło, zmywarka), nazwy miejsc (jadalnia, lodowisko), nazwy zbiorów (ptactwo, chuliganeria), nazwy pokrewieństwa (stolarzówna, profesorowa); modyfikacyjne nazwy deminutywne (zdrobniałe: kotek) i hipokorystyczne (pieszczotliwe: kawusia), nazwy augmentatywne (zgrubienia: chłopisko), nazwy feminatywne