Marcin Ruar (, pseudonim: Aretius Crispinus, ur. w 1589 w Krempe (Holsztyn), zm. w 1657 w Straszynie koło Gdańska) – działacz reformacyjny braci polskich, propagator unitarianizmu i tolerancji religijnej m.in. w Polsce, pisarz, duchowny i teolog.
Życiorys Syn luterańskiego nauczyciela, studiował w Altdorf bei Nürnberg, gdzie zapoznał się z poglądami Socyna i przyjął unitarianizm, następnie ukończył studia prawnicze w Lejdzie. Wszechstronnie wykształcony, znający biegle wiele języków, odbył liczne podróże (Dania, Francja, Włochy, Niderlandy i kraje niemieckie), propagując antytrynitaryzm. Zyskał opinię jednego z najbardziej wykształconych ludzi swojej epoki. Zaproponowano mu stanowisko profesora w Cambridge, jednak odrzucił tę korzystną propozycję, żeby nie być zmuszonym do wyrzeczenia się swojej wiary. W 1614 przyjechał do Polski i był przez rok rektorem Akademii Rakowskiej, jednak zrezygnował, bo nie odpowiadały mu rygory zawodu wykładowcy.