Efekt pierwszego przejścia (ang. first pass effect) – eliminacja leku przed jego dostaniem się do krążenia ogólnoustrojowego na drodze procesów metabolicznych przebiegających np. w błonie śluzowej jelit i wątrobie.
Substancja podana doustnie dostaje się do krwiobiegu (z reguły) niemal wyłącznie przez układ krążenia wrotnego, przez co cała wchłonięta dawka specyfiku przechodzi najpierw przez wątrobę. Tam leki są poddawane działaniu enzymów wątrobowych i metabolizowane. Im szybszy jest ten metabolizm, tym niższa biodostępność danego leku. Dla działania leku rozstrzygające znaczenie ma to, czy i jaka jego część jest wychwytywana i metabolizowana w wątrobie. Związkami o dużym lub względnie dużym efekcie pierwszego przejścia są np. niektóre β-adrenolityki – propranolol i alprenolol, lek miejscowo znieczulający i antyarytmiczny lidokaina, a przede wszystkim lek stosowany w chorobie niedokrwiennej serca – nitrogliceryna.