Liczne są półwyspy, m.in. Wysoki Wągieł o długości około 4 km, Rosochaty Róg, Klasztorny, oraz wyspy, które zajmują powierzchnię około 70 ha. Na półwyspie Klasztornym położona jest miejscowość Wigry z zabytkowym klasztorem byłego zakonu kamedułów, gdzie w 1999 roku odpoczywał papież Jan Paweł II. Przez cieśniny i strumyki jezioro Wigry łączy się z 16 innymi jeziorami. Przez jezioro przepływa rzeka Czarna Hańcza. W części północnej jeziora wpływa rzeka Wiatrołuża. W niektórych zakolach tych rzek ustanowiono ostoje bobrów.
Historia i nazwa Jezioro powstało w wyniku ostatniego zlodowacenia 14 000 lat przed naszą erą.
Wigry kształtem przypominają literę „S”. Ze względu na kształt linii brzegowej pierwotnie jezioro nosiło nazwę Wingry, która wywodziła się od jaćwieskiego słowa wingris (kręty, wijący się; lit. vingrús). Tę nazwę wymienił kronikarz Jan Długosz, pisząc o łowach Władysława Jagiełły z 1418 na terenie zwanym Wingri. Linia brzegowa ma długość około 60 km, brzegi są wysokie i porośnięte lasami iglastymi.
Król Władysław IV Waza pływając w 1645 roku po Wigrach strzelał z fuzji do łosi, niedźwiedzi i jeleniBożena Fabiani, Na dworze Wazów w Warszawie, Warszawa 1988, s.