284–285..
Chrystianizacja Litwy w 1386 roku oznaczała zakończenie okresu najazdów pogańskich na Mazowsze. W efekcie odżywać zaczął podupadły handel bużański. Pragnący czerpać z niego większe zyski książęta mazowieccy rozpoczęli intensywną akcję lokacyjną. Prawa miejskie uzyskał wówczas między innymi Kamieniec, Położony w pobliżu WyszkowaO. Ciskowski, Krótko o lokacji miejskiej Kamieńca i jej datacji,, [w:] Świadkowie czasu. Koleje losu. Materiały z II Konferencji Historycznej, Wyszków 2026, s. 38–39..
Rozwój miast książęcych prowadził do marginalizacji znaczenia osad kościelnych. Biskup płocki Wincenty Przerębski zabiegał na dworze królewskim o zgodę na wyniesienie części z nich do rangi miast. Uzyskał ją 26 marca 1501 roku, kiedy to król Jan Olbracht nadał Wyszkowowi dwa coroczne jarmarki w dzień św. Apolonii (9 luty) oraz św. Idziego (1 września) oraz targ w każdy wtorekArchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, Metryka Koronna 19, f. 22 [MRPS II, nr 1462] dostępne w Internecie [dostęp 2025-12-06]: https://www.agad.gov.pl/pomoce/MK_19.xml.. mały|Położenie Wyszkowa w ziemi nurskiej Po uzyskaniu królewskiego przyzwolenia, 10 marca 1502 roku biskup Przerębski nadał Wyszkowowi prawa miejskie chełmińskie, zastrzegając przy tym sobie i swoim następcom prawo do wyboru burmistrza oraz członków rady miejskiej.