W pierwszym posunięciu (1...f5) czarne atakują ważne pole e4 i przygotowują atak na królewskim skrzydle. Ruch ten jednak opóźnia rozwój figur i osłabia pozycję króla. Otwarcie jest zatem ryzykowne dla graczy, którzy go dobrze nie znają i nie jest polecane początkującym szachistom. W głównych wariantach białe stosują kontruderzenie w centrum c2-c4 oraz fianchetto na skrzydle królewskim (po ruchu g2-g3 ustawiają białopolowego gońca na polu g2). Przez lata za najsilniejszą dla czarnych kontynuację uważano wariant leningradzki, którego ideą jest rozwinięcie czarnopolowego gońca na przekątną a1-h8 (czyli królewskie fianchetto). Obecnie arcymistrzowie częściej stosują wariant stonewall.
Białe w drugim posunięciu mają do dyspozycji kilka innych możliwości, w tym agresywne gambity Stauntona (2.e4) i Spielmanna (3.g4). Często, zwłaszcza w partiach historycznych, drugim ruchem białych jest 2.g3, ale otwarcie w tym przypadku zazwyczaj transponuje do jednego z podanych poniżej wariantów.
Obrona holenderska jest debiutem zamkniętym.