W czasach najdawniejszych położenie dzieci podlegających patria potestas, zbliżone było do położenia niewolników. Np. ojciec mógł swe dzieci sprzedać (syna, wedle Prawa XII Tablic najwyżej trzykrotnie pod rygorem utraty nad nim władzy, córkę lub wnuka wedle późniejszej interpretacji jeden raz), zabić (po przeprowadzeniu "sądu domowego" iudicium domesticum) lub porzucić (ius exponendi), z czasem prawo ograniczyło te możliwościZabijania zabroniono stopniowo za czasów dominatu, wpierw w konstytucji z 318 obowiązującej w Afryce, rozszerzonej na całe Imperium przez włączenie do Kodeksu Teodozjusza w 438 (Witold Wołodkiewicz, Maria Zabłocka Prawo Rzymskie. Instytucje Warszawa 1996 s.120). Sprzedaż w razie ubóstwa, mimo przejściowych zakazów, była dopuszczalna z możliwością odkupienia lub zamiany przez zbywającego, bez prawa dalszej sprzedaży przez nabywcę (Kodeks Justyniana 4,43 De patribus qui filios distraxerunt). Zjawisko porzucania dzieci zajmowało prawodawców głównie z punktu widzenia sytuacji prawnej porzuconego, znalazca mógł traktować dziecko jak własne lub obrócić w niewolnika, tej drugiej możliwości ostatecznie zabroniono (Kodeks Justyniana 8,51 De infantibus expositis liberis) Kazimierz Kolańczyk Prawo rzymskie Warszawa 1996 s. 250n.