powiatu, niezależnie od lokalizacji siedziby powiatu na jego obszarze lub poza nim). Współcześnie rozróżnienie takie nie znajduje jednak podstaw w obowiązującym prawie o samorządzie powiatowym. Bardziej poprawne jest mówienie o miastach na prawach powiatu, w których organy samorządu gminnego wykonują również zadania i kompetencje samorządu powiatowego, zaś poza nimi istnieją powiaty (tj. jednostki samorządu terytorialnego obejmujące kilka gmin i posiadające własne organy). Wśród tych ostatnich wyróżnia się nieformalną kategorię powiatów obwarzankowych (tj. powiatów, których siedzibą są graniczące z nimi, ale nienależące do nich miasta na prawach powiatu).
Zakres działania i zadania powiatu Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie: edukacji publicznej promocji i ochrony zdrowia pomocy społecznej wspieranie rodziny i systemu pieczy zastępczej polityki prorodzinnej wspierania osób niepełnosprawnych transportu zbiorowego i dróg publicznych kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami kultury fizycznej i turystyki geodezji, kartografii i katastru gospodarki nieruchomościami administracji architektoniczno-budowlanej gospodarki wodnej ochrony środowiska i przyrody rolnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli