od 2012 – członek Komitetu Stałego Mediewistów Polskich. W 2013 roku wybrany na członka korespondenta, a w 2025 na członka rzeczywistego PAN Członek korespondent Polskiej Akademii Umiejętności (od 2025). Od 2026 r. członek prezydium Oddziału Warszawskiego PAN. W latach 2017-2025 członek Rady Zamku Królewskiego w Warszawie (wiceprzewodniczący Rady) , a w latach 2017–2020 członek Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów Naukowych.
Wypromował 85 magistrów archeologii i 14 doktorów nauk. Odznaczony m.in. Złotą odznaką „Za opiekę nad zabytkami”, Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2015)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 stycznia 2015 r. o nadaniu orderów i odznaczenia ().. W 2012 otrzymał Perłę Honorową Polskiej Gospodarki (w kategorii nauka), przyznawaną przez redakcję Polish Market. W roku 2023 wyróżniony nagrodą Lednickiego Orła Piastowskiego oraz medalem Lux et Laus, Honorowy obywatel miasta Sandomierza (2004), Chełmianin roku 2012, Honorowy Przyjaciel Miasta Kalisza (2014)..