W znacznym stopniu Gallieni był twórcą „cudu nad Marną”. Nie zgadzał się z Josephem Joffre co do momentu przejścia wojsk do natarcia. 4 września otrzymał wiadomości, ze 1. Armia Niemiecka nie uderza na Paryż. Zwrócił się do gen. Joffre z propozycja uderzenia armią gen. Michela Maunoury’ego w skrzydło armii niemieckiej. Wsparł armię Maunoury’ego siłami wojsk garnizonu Paryża, mimo zagrożenia miasta, wysyłając żołnierzy do walki na zarekwirowanych samochodach, w tym paryskich taksówkach. 3 grudnia 1915 Gallieni został ministrem wojny. Zwolennik ustanowienia jednoosobowego dowodzenia. 3 grudnia 1915 gen. Joffre wprowadził organ Naczelnego Dowództwa, podporządkowując Gallieni całą armię francuską na wszystkich frontach. 17 marca 1916 w związku z ciężka chorobą odszedł ze stanowiska ministra wojny. W maju 1916 zmarł po operacji prostaty, w wieku 68 lat.
Autor prac wojskowo-historycznych, m.in.: „Ekspedycja po rzece Niger”, „Podróż do francuskiego Sudanu”, „Dwie kampanie w Sudanie”, „Wspomnienia” - wydane po śmierci, w 1926.
Zobacz też Ferdinand Foch
Przypisy
Bibliografia K.A Zalesskij I mirowaja wojna. Prawitieli i wojennaczalniki, wyd.