Szkoła Realna nadal uczyła po rosyjsku, lecz została zamknięta przez Niemców w czasie I wojny światowej.
W 1916 przemianowano Szkołę Handlową na drugą w Sosnowcu (po "Prusie") 8–klasową Wyższą Szkołę Realną, i nadano jej imię Stanisława Staszica. Po zakończeniu wojny i odzyskaniu niepodległości, Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego zarządzeniem organizacyjnym, wydanym 9 września 1919 uznało szkołę tę za państwową i nadało jej nazwę Gimnazjum Państwowe im. Stanisława Staszica z siedzibą, w okazałym budynku dawnej Szkoły Realnej.
Tymczasem na oddalonym o kilka kilometrów Śląsku wrzała walka. Uczniowie starszych klas zaciągali się do oddziałów powstającego Wojska Polskiego, zaś część ochotników przedostała się przez kordony graniczne, by walczyć o polski Śląsk. Dwaj uczniowie – Edward Stacherski i Stanisław Latosiński polegli w walce. Mimo upaństwowienia szkoły nauka była płatna. Opłata roczna na rzecz szkoły była wysoka, równa miesięcznej pensji dobrze zarabiającego urzędnika. Uczniowie ubożsi otrzymywali zniżki opłat, część z nich zarabiała na czesne udzielając korepetycji.