Deklaracja w równym stopniu uznawała za wrogów III Rzeszę i ZSRR, podczas gdy rząd emigracyjny i podległe mu podziemie po zawarciu układu Sikorski-Majski 30 lipca 1941 traktowały ZSRR jako sojusznika, a po zerwaniu stosunków dyplomatycznych przez Moskwę 25 kwietnia 1943 – jako „sojusznika naszych sojuszników”.

Radzieckie sukcesy militarne, a zwłaszcza klęska wojsk niemieckich w bitwie pod Stalingradem sprawiły, że w połowie 1943 dowództwo NSZ skorygowało swój program. Uznano, że klęska III Rzeszy jest nieuchronna, a ziemie polskie zajęte zostaną przez Armię Czerwoną. Założenie, iż Polska ma dwóch równorzędnych wrogów, przekształciło się w zasadę, że wrogiem nr 1 jest ZSRR i jego „komunistyczna agentura w Polsce” w postaci Polskiej Partii Robotniczej oraz Gwardii/Armii Ludowej, Niemcy zaś wrogiem nr 2. Oficjalnie stwierdzał to rozkaz nr 3 z lutego 1944. NSZ uznawały Polski Rząd na Uchodźstwie z siedzibą w Londynie za legalny rząd polski;