w razie jej przekroczenia i złamania niech mię los przeciwny dotknie. (Przysięga Hipokratesa)

Przysięga oczyszczająca wespół z innymi

Przysługiwała ona pozwanemu w tych przypadkach, gdy prawo przyznawało mu bliższość do dowodu. Przeważnie przysięga samej strony była niewystarczająca. Prawo z reguły wymagało jej składania wespół z innymi osobami, współprzysiężnikami (coniuratores, consacramentales), których liczba wynosić mogła od dwóch do siedemdziesięciu dwóch — w zależności od wagi przestępstwa i od stanu społecznego przysięgającego.

Im przestępstwo było cięższe, tym wymagana była większa liczba współprzysiężników; np. według prawa rypuarskiego zabójstwo wolnego pociągało karę 200 solidów lub gdy pozwany zaprzeczył — przysięgi z 12 przysiężnikami. Zabicie kobiety w wieku do lat 40 pociągało karę 600 solidów lub przysięgi oczyszczającej wraz z 72 współprzysiężnikami itp. Z kolei przysięga osoby wyższego stanu miała większy walor niż przysięga człowieka z pospólstwa. Zdarzało się, że z przestępstwa wymagającego liczby 12 przysiężników rycerz mógł się oczyścić przysięgą "samotrzeć", a więc z dwoma przysiężnikami, a nawet mógł być w ogóle przez sąd od przysięgi zwolniony.