Mocznik (karbamid, E927b), – organiczny związek chemiczny, diamid kwasu węglowego.

Występowanie Jest to końcowy produkt przemiany białek i innych związków azotowych w organizmach zwierząt ureotelicznych; powstaje w cyklu ornitynowym. Jest wydalany z moczem (90%), a w niewielkich ilościach z potem (10%). Jego stężenie w osoczu wynosi 2,5–6,4 mmol/dm³. Stanowi około ¾ azotu powstałego w procesie metabolizowania białek.

Fizjologicznie wydalany z moczem w ilości 25–35 g/dobę.

Otrzymywanie Związek ten został po raz pierwszy otrzymany syntetycznie przez Friedricha Wöhlera w 1828 roku. Był to pierwszy związek organiczny otrzymany z całkowicie nieorganicznych substratów w wyniku ogrzewania cyjanianu amonu:

czym dowiedziono niesłuszność teorii „siły życiowej”, rzekomo niezbędnej do syntezy związków produkowanych przez żywe organizmy.

W przemyśle mocznik jest otrzymywany w bezpośredniej reakcji dwutlenku węgla z amoniakiem, przebiegającej w autoklawach pod ciśnieniem 100–200 atm, w temperaturze 160–200 °C:

Produkcja Światowa produkcja mocznika w 2009 wynosiła ok. 152 mln ton.