(Marek Stępień)

Tło historyczne thumb|Zarys genealogii XIX dynastii thumb|Ramzes jako dziecko, Muzeum Egipskie w Kairze Okres schyłkowy XVIII dynastii rozpoczął się panowaniem faraona Echnatona, który pragnął zreformować wierzenia Egipcjan, dążąc do wprowadzenia kultu jedynego boga – Atona. Efektem tych działań był głęboki kryzys państwa egipskiego, przejawiający się w gospodarce, stosunkach dyplomatycznych, pozycji militarnej oraz wpływach w podległych królestwach.

Brak zaangażowania Egiptu w Syrii spowodował zmianę układu sił w tym regionie. Państwo Mitanni, dotychczasowy sojusznik Egiptu, przeżywało kryzys wewnętrzny przejawiający się częstymi przewrotami pałacowymi i zmianami na tronie. W południowej części regionu, w Kanaanie i w południowej Syrii, miejscowi władcy zaprzestali płacenia trybutu Egiptowi i powrócili do tradycyjnej rywalizacji, odnawiając dawne konflikty. Wkrótce sytuacja ta doprowadziła do wybuchu wojny pomiędzy królem hetyckim Suppiluliumą I a królem Mitanni Tuszrattą. Hetyci w szybkiej kampanii zmusili Mitannijczyków do odwrotu, zdobywając całą północną Syrię aż do miasta Kadesz, mającego dla Egiptu znaczenie strategiczne, gdyż było bastionem sojuszu egipsko-mitannijskiego. Wkrótce Tuszratta zginął zamordowany, a połowa jego państwa zajęta została przez Asyrię.