Silna uczuciowość w połączeniu z prostym sposobem myślenia, szybkie przechodzenie z jednego stanu emocjonalnego do następnego, brak hamulców psychicznych – to wszystko można znaleźć w zachowaniach dorosłych ludzi, które zostały opisane w średniowiecznej i renesansowej literaturze oraz w kronikach historycznych. Podobieństwo rozwoju psychicznego odbija się nie tylko w słownictwie. W języku staroangielskim nie było czasu przyszłego, co wskazuje na brak odpowiedniego pojęcia, a według danych psychologii dzieci w trzy lata dobrze rozumieją znaczenie wyrazów „dziś” i „wczoraj”, ale nie wiedzą, co to „jutro” (Strelau, 2000).
Podstawowe cechy początkowego etapu myślenia – myślenia naiwnego (odzwierciedlonego w najstarszych warstwach leksyki) u ludzkości i u dzieci pokrywają się: w obu istnieje mglistość i synkretyzm znaczenia słów, brak ścisłych klasyfikacji naukowych, uściślenie i przegrupowanie znaczeń w procesie opanowywania nowej leksyki. Najstarszy, początkowy rodzaj rozumowania, tak zwany naiwny (ang. naive), posługuje się potocznymi wyrazami dnia codziennego i związkami frazeologicznymi, co świadczy o tym, że opiera się on na tzw. mądrości życiowej i zdrowym rozsądku, oraz operuje codziennymi ogólnymi wyobrażeniami. Te wyobrażenia, sądząc po znaczeniu słów, miały płynny i ogólny charakter.