Prace nad utworzeniem Metropolii Po uchwaleniu Ustawy o związkach metropolitalnychUstawa z dnia 9 października 2015 r. o związkach metropolitalnych (), Górnośląski Związek Metropolitalny powołał zespół (pod przewodnictwem prof. Bogdana Dolnickiego oraz dra hab. Tomasza Pietrzykowskiego), którego zadaniem było przygotowanie miast członkowskich (Bytom, Chorzów, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Jaworzno, Katowice, Mysłowice, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, Świętochłowice, Tychy, Zabrze) oraz okolicznych miast ze Śląska i Zagłębia (Bieruń, Będzin, Czeladź, Knurów, Mikołów, Łaziska Górne, Pyskowice, Radzionków, Tarnowskie Góry i Wojkowice) do złożenia wniosku o utworzenie związku metropolitalnego. Cały obszar związku o powierzchni 1586,16 km², ma zamieszkiwać 2 204 325 mieszkańców (stan na 30 czerwca 2015).
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia rozpoczęła działalność 1 stycznia 2018 r.
Proces decyzyjny 26 lipca 2005 r. opracowana została wstępna koncepcja utworzenia związku miast konurbacji górnośląskiej. Początkowo w skład Związku miało wejść 17 miast, w tym 14 miast na prawach powiatu. Ostatecznie, po konsultacjach statutu Związku z nadzorem prawnym Wojewody Śląskiego zadecydowano, że w obecnym stanie prawnym Związek mogą powołać wyłącznie miasta na prawach powiatu.