I faza 1654–1655 1654 thumb|Aleksander Orłowski, Walka wojsk pancernych z Tatarami 18 stycznia Ukraina poddała się Rosji. W odpowiedzi na ten akt wiosną 1654 roku armia koronna pod wodzą Stanisława Rewery Potockiego i Stefana Czarnieckiego wkroczyła na Ukrainę z karną ekspedycją, thumb|Rzeź Trubeckiego 28 marca 1654 w obliczu straszliwego zagrożenia król Jan Kazimierz nie udzielił zgody na przedłużenie Sejmu za pośrednictwem posła Pawła Białobłockiego z bardzo błahej przyczyny, gdyż ze względu na niechęć do Janusza Radziwiłła nie chciał, by ten został hetmanem wielkim litewskim. Ten epizod powiększał tylko anarchię magnackiej Rzeczypospolitej, której zaczynało brakować czasu na przygotowanie obrony. W kwietniu ambasador Rzeczypospolitej w Bachczyseraju strażnik wielki koronny Mariusz Stanisław Jaskólski zawarł porozumienie z chanem Islamem Girejem, który wobec wystąpienia Rosji postanowił zmienić front i stanąć przeciwko swym dotychczasowym sojusznikom.