thumb|Dom Bartha w Timbuktu Henrich Barth (ur. 16 lutego 1821 w Hamburgu, zm. 25 listopada 1865 w Berlinie) – niemiecki geograf, archeolog i podróżnik; poliglota.
Pochodził z zamożnej rodziny kupieckiej. Od roku 1838 studiował geografię i archeologię na Uniwersytecie Berlińskim, gdzie w 1844 roku obronił doktorat pt. Corinthiorum commercii et mercaturae historiae particula. Studiował również arabistykę w Londynie. Doskonale znał język angielski, arabski, łacinę, dobrze francuski i hiszpański. W młodości wiele podróżował. Zwiedził Bliski Wschód i kraje Afryki Północnej. W roku 1848 został – mimo młodego wieku – profesorem archeologii na macierzystej uczelni.
W październiku 1849 roku otrzymał list od Carla Rittera, którym znany geograf powiadamiał go, że został wytypowany do udziału w drugiej wyprawie Jamesa Richardsona do Afryki. Wyprawę finansował rząd brytyjski, a jej celem miało być nawiązanie stosunków z królestwem Bornu leżącym na południowy zachód od jeziora Czad.