Pierwszy raz w nowym, metaforycznym znaczeniu termin został użyty przez Cycerona, który w dziele Disputationes Tusculanae użył sformułowania cultura animi (uprawa umysłu) w celu określenia pierwszej w literaturze koncepcji filozofii:
Oprócz cultura animi (kultura ducha) Cyceron pisał też o kulturze umysłu (cultura mentis). Takie metaforyczne znaczenie nie początkowo się nie przyjęło i do końca średniowiecza używano jedynie znaczenia pierwotnego.
Po raz pierwszy nowoczesne zastosowanie pojęcia „kultura” pojawiło się w 1688 roku, użyte przez Samuela von Pufendorfa w pracy De iure naturae et gentium, gdzie zamieścił słowa takie jak: cultura czy cultura animi na oznaczenie wszelkich wynalazków wprowadzonych przez człowieka (takich jak instytucje społeczne, ubranie, język, moralność kierowaną przez rozum i obyczaje). Pojęcie kultury, we współczesnym znaczeniu, grało też istotną rolę w twórczości angielskich romantyków (Samuel. T. Coleridge, Thomas Carlyle i Matthew Arnold).