Kamienie powstają wokół inicjujących ognisk organicznych (nidus) składających się głównie ze zmienionego śluzu, złuszczonych komórek nabłonka, białka i mikroorganizmów. Wokół tego jądra krystalizują warstwowo fosforany i/lub węglany wapnia, tworząc żółto-białe okrągłe lub owalne kamienie.
Skład kamieni śliniankowych fosforan wapnia (75,97%) fosforan magnezu (3,77%) węglan wapnia (3.2%) związki organiczne.
Objawy Małe kamienie mogą nie dawać żadnych dolegliwości. Natomiast większe kamienie mogą nawet zamykać światło przewodu wyprowadzającego. Objawy są niespecyficzne – ból (kolka ślinowa, występuje głównie podczas jedzenia i poruszania językiem), niedrożność przewodów, czasem powiększenie ślinianki (obrzęk narastający w trakcie i po posiłku). Bywa, że jest wyczuwalny jeden lub więcej kamieni.
Możliwe są zaostrzenia w postaci ropnego zapalenia (stany ropne), w tym przypadku ślinianka jest obrzęknięta i bolesna, także podczas palpacji. Mogą wystąpić takie zmiany reaktywne jak odczyn zapalny, metaplazja płaskonabłonkowa lub śluzowa, poszerzenie przewodów odprowadzających. Choroba może prowadzić nawet do całkowitego zniszczenia miąższu a dalej do martwicy i zwłóknienia.