Historia Prace zmierzające do utworzenia Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku podjęto w początkach 1949 roku. Pomysł utworzenia uczelni przedłożył doktor Jerzy Sztachelski. Akademię Lekarską w Białymstoku powołano mocą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 lutego 1950 roku, jako pięćsetny wydział lekarski na świecie i dziesiąty w powojennej Polsce.. Miesiąc później kolejnym rozporządzeniem przemianowano nazwę uczelni na Akademia Medyczna w Białymstoku.. Pierwszym rektorem został profesor Tadeusz Kielanowski.
Siedzibą uczelni ustanowiono Pałac Branickich – najokazalszy i najcenniejszy gmach zabytkowy w Białymstoku. W przyległym Collegium Primum zlokalizowano pierwsze zakłady podstawowych nauk medycznych. W drugim roku istnienia akademia uzyskała uprawnienia do nadawania stopni naukowych. W roku 1953 powołano pierwsze kliniki. Siedzibą jednostek klinicznych stały się szpitale zlokalizowane na terenie Białegostoku. W 1954 r. oddano do użytku budynek Collegium Universum, który pomieścił większość zakładów nauk podstawowych.
Podczas inauguracji roku akademickiego w 1955 r., w piątą rocznicę istnienia uczelni, Akademii Medycznej nadano imię Juliana Marchlewskiego, przewodniczącego Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski, który w 1920 r. miał swoją siedzibę w Pałacu Branickich.