Później obaj stali się przeciwnikami idealizmu Kanta.

Przez jednych uważany był za „entuzjastycznego filantropa” (Thomas Jefferson Jefferson na temat Weishaupta, list do biskupa Jamesa Madisona, 31 stycznia 1800.), przez innych za „wcielonego diabła” (Augustin BarruelAugustin Barruel, Abrégés des mémoires pour servir à l'histoire du jacobinisme, 1817, s. 235.Augustin Barruel, Mémoires pour servir à l'histoire du Jacobinisme, 1800, krytyka Weishaupta rozpoczyna się na stronie IV.).

Działalność publiczna Weishaupt miał na celu walkę z „przesądami i ignorancją”, wpisując się w projekt oświeceniowy właściwy swoim czasom. Realizacja tego projektu nie miała jednak mieć miejsca w kontekście pracy u podstaw nowej koncepcji państwowości (co wydawało mu się niewykonalne), ale poprzez stworzenie tajnego stowarzyszenia, by móc wypowiadać się na jego forum w sposób całkowicie wolny; jego pierwszymi członkami byli studenci WeishauptaJean-Joseph Mounier, De l'influence attribuée aux philosophes, aux francs-maçons et aux illuminés sur la révolution de France, Ponthiue, 1822, s. 171 i nast..