Po zajęciu przez Węgry teren Szarysza stanowił początkowo, wraz z Abovem i regionem Heves, część wielkiego komitatu Novi Castri. Szarysz wyodrębnił się jako jego skrajnie północna część w XIII wieku. Ośrodkiem władz komitatu (oraz tzw. stolicy – okręgu samorządu szlacheckiego) był najpierw Zamek Szaryski (Šarišský hrad) w Wielkim Szaryszu, potem różne miejscowości w zależności od osoby żupana, a od 1647 – Preszów. W XV w. na terenie Szarysza działali bratrzycy – słowaccy husyci, zorganizowani na wzór braci czeskich. W XVI w. sukcesy odnosiła reformacja. W okresie od XVI do początków XVIII w. na terenie Szarysza miało miejsce wiele wydarzeń, w tym bitew i oblężeń miast, związanych z powstaniami kuruców. Wschodniosłowackie powstanie rolników w 1831 r. z terenów Zemplina przeniosło się przede wszystkim do Szarysza. Szaryszem władały różne rody magnackie – najdłużej ród Rakoczych (Rákóczi). Do 1775 komitat dzielił się na cztery powiaty, obok których istniało, jako samodzielna jednostka, dominium Makovicy (słow. Panstvo Makovica, łac. Dominium Makovicza) z siedzibą na zamku Makowica. Od 1775 komitat dzielił się na sześć powiatów, z których każdy dzielił się na trzy obwody. Z czasem liczba powiatów doszła do dziesięciu, w tym trzech miejskich. Przypisy
Kategoria:Krainy historyczne Słowacji Kategoria:Regiony Słowacji