Współczesny język litewski jest bardzo zróżnicowany pod względem dialektalnym mimo stosunkowo niewielkiej liczby jego użytkowników zajmujących niezbyt duże terytorium. Wyróżnia się dwa główne zespoły dialektów: żmudzki () i auksztocki (). Główne różnice między tymi dialektami sprowadzają się do zjawisk z zakresu wokalizmu. Dodatkowo w dialekcie auksztockim wyróżnia się trzy wielkie zespoły gwarowe: wschodni, południowy i zachodni; każdy z nich obejmuje liczne podgwary, niekiedy znacznie różniące się między sobą.
Litewski nie jest wzajemnie zrozumiały z językiem łotewskim. Różnice pomiędzy tymi dwoma językami są już znaczące nawet w warstwie podstawowych wyrazów.
Fonologia Spółgłoski wargowe zębowa zadziąsłowe podniebienne miękkopodniebienne nosowe zwarte zwarto szczelinowe szczelinowe ( ) () () () () płynne
Każda litewska spółgłoska poza ma dwa warianty: niespalatalizowany (twardy) i spalatalizowany (zmiękczony) (np. – , – , – ). Ta cecha łączy litewski z polskim, białoruskim i rosyjskim, ale nie z bliżej spokrewnionym łotewskim. Spółgłoski przed samogłoskami przednimi (, , , i ) oraz innymi spółgłoskami zmiękczonymi i są zawsze zmiękczone.