Lokacja i okres średniowiecza Książenice po raz pierwszy wzmiankowane są w 1223 roku jako Knegnice w dokumencie biskupa wrocławskiego Wawrzyńca wystawionym na prośbę księcia Kazimierza I opolskiego w którym zostały przekazane dziesięciny z okolicznych wsi Kościołowi „na cześć boską i dla utrzymania zakonnic w kościele świętego Zbawiciela w Rybniku”.
Klasztor Premonstrantek (Norbertanek) w Rybniku założyła pod koniec XII wieku matka wymienionego księcia – księżna Ludmiła – żona Mieszka Plątonogiego. Klasztor w 1228 roku przeniesiony został do Czarnowąsów koło Opola. Wzmiankuje o tym łaciński dokument z 1228 roku wydany przez Kazimierza I opolskiego, gdzie wieś wymieniona jest w szeregu miejscowości założonych na prawie polskim iuris Polonici w zlatynizowanej, staropolskiej formie Ksenyche.
Miejscowość założona była pierwotnie na prawie polskim iure polonico i podlegała władzy książęcej, a mieszkańcy zobowiązani byli do świadczenia dla niej: stanu, stróży, powozu, przewodu, bobrownicy, psiarego i innych powinności służebnych wynikających z tego prawa takich jak: pomoc przy łowach, składanie danin (krów, świń, owiec, gęsi, kur, jaj, miodu, wosku i zboża).