Kategoria systematyczna, kategoria taksonomiczna, ranga taksonomiczna – w systematyce organizmów, pozycja (ranga) taksonu w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej (układzie systematycznym) obejmująca dany takson oraz wszystkie zaliczane do niego taksony niższego poziomu.
Pojęcia podstawowe Podstawową kategorią systematyczną jest gatunek (takson w randze gatunku), który jest jednocześnie traktowany jako podstawowa jednostka taksonomiczna. Kategoria (ranga) taksonomiczna jest pojęciem abstrakcyjnym, definiowanym arbitralnie przez systematyków, ale obejmuje konkretne biologiczne obiekty – grupy organizmów (taksony) sklasyfikowanych razem ze względu na podobieństwo charakterystycznych cech (w taksonomii fenetycznej) lub wspólne pochodzenie (w taksonomii filogenetycznej). Kategorie znajdujące się na tym samym poziomie grupowane są w kategorię nadrzędną (wyższej rangi), przy czym, im wyższa ranga kategorii, tym mniejszy jest zakres cech wspólnych, zwiększa się natomiast liczba gatunków zaliczanych do takiej kategorii. Kategorie wyższe od gatunku tworzone są głównie w oparciu o homologie i cechy przystosowania do środowiska.