Do końca XVIII wieku szlachta w Polsce cieszyła się licznymi przywilejami (przywileje szlacheckie): m.in. wyłącznego prawa do posiadania własności ziemskiej, wolności od uwięzienia przed wydaniem wyroku sądowego (neminem captivabimus nisi iure victum, prawo to nie przysługiwało nieposesjonatomZofia Trawicka, Sejmik województwa sandomierskiego w latach 1572–1696, Kielce 1985, s. 35.), wolności od podatków z ziem folwarcznych, wolności od ceł przywozowych za towary nabyte za granicą na własny użytek, prawa do nabywania po niskiej cenie soli, wyłączności do korzystania z praw publicznych, wyłączności na dostęp do godności świeckich i publicznychJerzy Komorowski, Ziemiaństwo jako przedmiot badań, "Historyka", XLI, 2011, s. 109..
Samo szlachectwo nie dawało pełni praw, dopiero w powiązaniu z ziemiaństwem stanowiło obywatelstwo i stwarzało możliwości korzystania ze wszystkich wolności szlacheckich.
Według nowszej historiografii szlachty w Polsce było w stosunku do całej ludności około 6%, podczas gdy w Anglii, Francji (z wyjątkiem Bretanii), Rosji, Czechach i Austrii wskaźnik ten nie przekraczał 2%Andrzej Zajączkowski, Szlachta polska. Kultura i struktura, Warszawa 1993, s.