W ujęciu powszechnej komunikacji miejskiej bez opłat dla pasażerów często wskazywane są Żory, gdzie Bezpłatna Komunikacja Miejska została uruchomiona 1 maja 2014 roku.
W praktyce nowe lub pilotażowe usługi publicznego transportu zbiorowego bywają uruchamiane czasowo bez opłat, aby zachęcić mieszkańców do korzystania z danego połączenia albo ocenić jego funkcjonowanie przed podjęciem decyzji o dalszym kształcie oferty. W Skawinie bezpłatna linia autobusowa 773 została opisana jako pilotaż, który miał sprawdzić zainteresowanie mieszkańców i zachęcić ich do rezygnacji z samochodu na rzecz autobusu. W gminie Lubicz bezpłatną linię 107 określono jako pilotaż prowadzony równolegle z analizą możliwości finansowych i logistycznych uruchomienia kolejnych bezpłatnych połączeń. Nowa linia 44 Wodzisławskiej Komunikacji Powiatowej w pierwszym miesiącu funkcjonowania była dostępna dla pasażerów bez opłat. W polskim systemie publicznego transportu zbiorowego ustalanie opłat za przewóz należy do zadań związanych z organizowaniem publicznego transportu zbiorowego, a przewozy o charakterze użyteczności publicznej mogą być finansowane m.in.