Konferencja poczdamska nie stanowiła traktatu pokojowego, lecz porozumienie polityczne mocarstw. Traktat 2+4 z 1990 roku uregulował kwestię granic niemieckich, ale nie odniósł się bezpośrednio do obwodu królewieckiego. Po rozpadzie ZSRR obwód stał się częścią Federacji Rosyjskiej, a akcesja Polski i Litwy do NATO (1999, 2004) oraz do UE (2004) przekształciła go w eksklawę otoczoną przez państwa Sojuszu.

Znaczenie militarne thumb|Położenie obwodu królewieckiego w Rosji Obwód królewiecki pełni funkcję głównej bazy Floty Bałtyckiej Rosji (port w Bałtijsku) oraz węzła systemu odmowy dostępu i blokady obszaru (A2/AD). Na uzbrojeniu obwodu znajdowały się pociski Iskander-M, systemy S-400 oraz pociski przeciwokrętowe, umożliwiające zagrożenie celom w Polsce, krajach bałtyckich, południowej Szwecji i wschodnich Niemczech. Bliskie położenie obwodu względem terytorium NATO i nasycenie systemami A2/AD sprawiło, że w polskim i zachodnim dyskursie analitycznym eksklawa bywa określana mianem „niezatapialnego lotniskowca" Rosji w basenie Morza Bałtyckiego.