Młoda, genialna Gaal Dornick rozwiązuje złożony dowód matematyczny i wygrywa ogólnogalaktyczny konkurs wymyślony przez słynnego matematyka i profesora psychologii Hariego Seldona, którego celem było znalezienie umysłu zdolnego zrozumieć jego pracę. Po przybyciu na planetę-stolicę, Trantor, Gaal trafia w sam środek konfliktu między dynastią Cleonów a szkołą Seldona dotyczącego zasadności psychohistorii – nauki stworzonej przez Seldona do przewidywania zdarzeń i działań wielkich mas ludzkich w ogromnych przedziałach czasowych. Mając Gaal jako osobę weryfikującą jego odkrycia, Seldon wyjaśnia i publicznie prognozuje rozkład oraz nieuchronny upadek Imperium, którego nie da się powstrzymać, ale którego skutki można złagodzić poprzez stworzenie Fundacji, mającej na celu zachowanie zbiorowej wiedzy i innowacji ludzkości. Cleonowie początkowo lekceważą Seldona, lecz po pierwszym z serii przewidzianych katastrofalnych wydarzeń prowadzących do upadku, niechętnie pozwalają jemu i jego zwolennikom założyć Fundację na wygnaniu, na odległej planecie Terminus.