Brak zachowanych informacji o jego młodości, jednak z fragmentów korespondencji wynika, że dzieciństwo spędził w majątku Neustadt w Bawarii. W swoją podróż edukacyjną wyruszył we wrześniu 1673 roku w towarzystwie pięciu osób, z dość wysokim budżetem wynoszącym 7200 florenów rocznie. Jako syn cesarskiego pierwszego ministra i członek jednego z najbogatszych rodów monarchii habsburskiej występował pod nazwiskiem hrabiego z Mühlbergu, jednak wkrótce porzucił to incognito i pojawiał się w towarzystwie najwyższych sfer. Przez ziemie niemieckie i Alpy udał się do Włoch, gdzie dłuższy czas przebywał w Sienie, jednocześnie studiując. Gdy jesienią 1674 roku jego ojciec popadł w niełaskę i został zdymisjonowany, Ferdynand powrócił do Wiednia. Swoją podróż kontynuował dopiero od października 1675 roku, już z o wiele mniejszymi środkami finansowymi. Przebywał ponownie głównie we Włoszech – od końca 1675 roku spędził prawie pół roku w Rzymie, gdzie odwiedził byłą królową Szwecji Krystynę i odbył audiencję u papieża Klemensa X. Rzym opuszczał tylko sporadycznie (np. udając się do Neapolu), a latem 1676 roku, wracając przez Florencję i Wenecję, zakończył swoją kawalerską podróż w Neustadtcie.