thumb|200px|Herb Salamandra w ujęciu plastycznym Tadeusza Gajla strona=26|mały|200px|Herb Salamandra w pierwszym wierszu i ostatniej kolumnie w Tablicach odmian herbowych Salamandra – polski herb szlachecki pochodzenia czeskiego.
Opis herbu Opis z wykorzystaniem klasycznych zasad blazonowania:
W polu błękitnym (lub srebrnym) wśród płomieni salamandra złota (zwrócona w prawo lub w lewo). Klejnot nad hełmem w koronie ogon pawi. Labry błękitne, podbite złotem.
Najwcześniejsze wzmianki Herb przytoczył Szymon Okolski w 3 tomie Orbis polonus z 1645 roku. U niego salamandra zwrócona była w heraldyczną lewą stronę, nie była określona barwa pola. Okolski podaje informację, że herb przyniosła z Czech rodzina Chrząszczów, a herb miał zostać nadany przodkowi tej rodziny za zabicie ogniem smoka mieszkającego w jaskini.
W herbarzyku Antoniego Swacha z 1705 roku, będącym kompilacją dzieł poprzednich autorów, m.in. Okolskiego, herb odmalowany został jak u tego ostatniego.
Kasper Niesiecki w swojej pracy z 1743 roku przytacza herb za Okolskim.