informacje o zasobach gospodarczych, stosunkach społecznych i narodowościowych w danym województwie. Uprawnienia i zadania komisarzy miały zostać doprecyzowane w instrukcjach wojskowych.
3 września 1939 roku na stanowisko Komisarza Cywilnego przy Naczelnym Wodzu został mianowany wojewoda poleski Wacław Kostek-Biernacki. Na skutek błyskawicznych postępów Wehrmachtu instytucja komisarzy nie odegrała jednak zakładanej roli. Wyjątkiem na tym tle okazała się Warszawa.
Utworzenie Komisariatu thumb|Proklamacja Stefana Starzyńskiego z 8 września 1939, informująca o powołaniu go do pełnienia funkcji Komisarza Cywilnego przy Dowództwie Obrony Warszawy
Plan operacyjny „Zachód” wyznaczał Warszawie stosunkowo skromną rolę do odegrania w przypadku wojny z Niemcami. Polscy planiści przyjęli bowiem założenie, że walki będą się toczyć z dala od stolicy. Możliwość szybkiego dotarcia nieprzyjaciela do jej granic, a zwłaszcza jej znalezienie się w okrążeniu, nie były w ogóle brane pod uwagę.