w wodewilu i w jazzie.

Współcześnie w Europie najpopularniejszym mirlitonem jest zabawka kazoo.

Podział, budowa i zasada działania thumb|Mężczyzna grający na nyâstarandze Mirlitony dzielą się na wolne i rurowe lub naczyniowe. Ich główny element – membrana – przejmuje i wzmacnia drgania fali głosowej instrumentalisty oraz modyfikuje barwę głosu, zniekształcając ją i nadając nosowego brzmienia. Membrana, którą zawsze jest delikatna i luźno osadzona błona, może być wykonana ze zwierzęcego pęcherza, z bibułki, papieru, celofanu, folii, kokonów jajowych pająków, błony lotnej skrzydeł nietoperzy, ze skórki roślinnej czy z cienko garbowanego jelita zwierzęcego (tzw. ).

W mirlitonach wolnych strumień powietrza kierowany jest bezpośrednio na membranę, która luźno przylega do przedmiotu w kształcie grzebienia lub perforowanej deseczki (np. ) lub luźno osadzona jest w korpusie, jak np. w instrumencie nazwanym przez Filippa Bonanniego trzcinową trąbką (), a wykonanym ze źdźbła trzciny, z którego zdarto fragment warstwy kory, pozostawiając cienką i elastyczną błonę.