prawo opuszczania wsi, zależność od sądów powszechnych.
Natomiast w Europie Wschodniej obserwujemy gospodarowanie folwarku oparte na zasadzie: niskie wydatki na inwestycje, a wysokie na konsumpcję i aparat nadzoru, powiększenie obszaru ziemi uprawianej przez feudała i produkcji rolnej, rentę odrobkową jako główną formę świadczeń feudalnych, poddaństwo osobiste chłopów, z którego wynikał zakaz opuszczania wsi przez chłopa oraz prawo sądzenia chłopa przez pana. Wszystko to doprowadziło do tego, że gospodarstwo chłopskie w Europie Wschodniej sprowadzone zostało do funkcji działki wyżywieniowej, reprodukcji siły roboczej i inwentarza.
Podsumowując, dualizm agrarny doprowadził do szybszego rozwoju miast i przemysłu w Europie Zachodniej i do osłabienia rynku wewnętrznego i zastoju gospodarczego w Europie Wschodniej, np. w Polsce system gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej przyniósł długotrwały kryzys gospodarczy, który doprowadził do upadku I Rzeczypospolitej.
Zobacz też Dualizm gospodarczy
Przypisy
Kategoria:Historia Europy Kategoria:Historia rolnictwa