Pojęcie to było także używane przez Pareta, gdy wskazywał on, że model człowieka w postaci homo oeconomicus jest uproszczeniem, ponieważ nie zakłada on ludzkich działań nieracjonalnych, które biorą się z takich faktów jak wierzenia. Socjologia była dla niego nauką o działaniach pozalogicznych. Wymieniał następujące przyczyny (podstawy) tego typu działań: obiektywnie realne (całkowicie i bezpośrednio) przyczyny działań pozalogicznych: nakazy z wyimaginowanymi sankcjami; ingerencja boga lub uosobionej abstrakcji; legendy odnoszące się do boskich ingerencji; określanie realności istotom metafizycznym; zgodność zasad z odczuciami określana jako realność; niecałkowicie i niebezpośrednio realne obiektywnie przyczyny działań pozalogicznych (niedorzeczne przesądy) wyciąganie logicznych wniosków z błędnych spostrzeżeń; mit jako naśladowanie rzeczywistości historycznej; mit składający się z faktów historycznych oraz elementów wyimaginowanych; alegorie uważane jako fortele. W ujęciu socjologistów z kolei fakty społeczne nie były tylko czymś specyficznym dla socjologii, ale dla ogółu nauk społecznych, socjologia jednak miała je wyjaśniać.