Od tysięcy lat teren obecnego państwa zamieszkiwali tubylcy. Kontynentalną część państwa zamieszkiwali Fangowie, zaś na wyspie Bioko osiadł lud Bubi. Pod koniec XV w. nastąpiła ekspansja kolonialna. Terytorium Gwinei Równikowej odkryli Portugalczycy i oni początkowo nim władali. Po wejściu w życie postanowień traktatu z El Pardo stał się on kolonią hiszpańską. Pod koniec XIX w. rosła liczba buntów lokalnej ludności, ale i Hiszpanie silniej zaciskali więzy kolonialne z Gwineą Hiszpańską, zakładali plantacje kakaowca i kawy. Gwinea Równikowa uzyskała niepodległość w 1968. Pierwszą dekadę charakteryzował totalitarny terror Francisco Macíasa Nguemy, kolejne pół wieku dyktatura jego dawnego współpracownika i krewnego – Teodoro Obianga Nguemy Mbasogo.
Gwinea Równikowa to państwo rozwijające się. Dochody czerpie głównie z rolnictwa, wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego oraz przemysłu drzewnego. Jako kraj wielokulturowy posiada trzy języki urzędowe oraz wiele plemiennych w codziennym użyciu.
Etymologia nazwy Obecną nazwę, Gwinea Równikowa, nadano po odzyskaniu niepodległości w 1963 r.