Jest to mechanizm, który zazwyczaj składa się ze sztywnej belki/dźwigni zamocowanej wokół punktu obrotu. Dźwignie są w równowadze, gdy występuje równość momentu lub momentu obrotowego wokół osi obrotu. Istnieją trzy główne klasyfikacje, w zależności od położenia punktu obrotu, sił wejściowych i wyjściowych. Podstawową zasadą mechanizmu dźwigniowego jest następujący stosunek, pochodzący od Archimedesa.
gdzie: jest siłą działającą na punkt A na sztywnej belce dźwigni, jest siłą działającą na punkt B na sztywnej belce dźwigni, i są odpowiednimi odległościami od punktów A i B do punktu obrotu.
Jeżeli FB jest siłą wyjściową, a FA jest siłą wejściową, to przewaga mechaniczna MA jest dana przez stosunek siły wyjściowej do siły wejściowej.
Przekładnia zębata prawo|ramka|Dwa zazębiające się koła zębate przenoszą ruch obrotowy. Przy różnej liczbie zębów między zębatkami wejściowymi i wyjściowymi można zwiększyć lub zmniejszyć moment obrotowy i prędkość. Zespoły kół zębatychJ.S. Rao and R.V. Dukkipati, (1989), Mechanism and Machine Theory, New Age