Organizacja mały|Arthur Koestler (główny organizator) mały|Ernst Reuter (burmistrz Berlina, uczestnik kongresu) Głównym organizatorem kongresu był Arthur Koestler (odpowiednik „wrocławskiego” Jerzego Borejszy), który w 1948 przebywał w Stanach Zjednoczonych, gdzie wygłaszał prelekcje poświęcone konieczności twardego przeciwstawienia się rosnącym wpływom Związku Sowieckiego w Europie i rozwiewające nadzieje części liberałów na układy z Moskwą. Prelekcje te wzbudziły zainteresowanie rządu amerykańskiego, w tym generała Williama Donovana, dyrektora Office of Strategic Studies (potem CIA). Koestlerowska wizja walki o umysły w świecie kultury i nauki była dobrym uzupełnieniem polityki powstrzymywania George’a Kennana, a także trafiała w zamysł Ruth Eisler, byłej komunistki z Kominternu, która zamierzała zorganizować w Berlinie masową demonstrację pod hasłami antysowieckimi, stanowiącą zaczyn jakiegoś ruchu intelektualnego. Idea zwołania kongresu powstała właśnie w oparciu o zapis z jej memorandum z sierpnia 1949. Sprawą przygotowania kongresu zająć się miał dziennikarz Michael Josselson, estoński Żyd, urzędnik amerykańskiego zarządu wojskowego w Berlinie zajmujący się denazyfikacją środowiska artystycznego.