Przyszłe jaźnie mogą służyć jako mapy prowadzące jednostki, skąd znajdują się w teraźniejszości, do miejsca, w którym wyobrażają sobie, że będą w przyszłości.
Jednakże, w psychologii poznawczej, przyszła jaźń jest jednym z typów szerszego konceptu nazwanego “możliwymi jaźniami”. Te możliwe jaźnie to schematy poznawcze reprezentujące wiele alternatywnych wersji jaźni, obejmujące przeszłe i przyszłe jaźnie, które razem charakteryzują żale, wątpliwości, nadzieje, zmartwienia, a także fantazje na temat tego, kim mogliśmy być wcześniej i kim możemy się stać.
Sposób, w jaki jednostki wyobrażają sobie swoje możliwe jaźnie, wpływa na ich zachowanie i jego skutki. Na przykład, kiedy przyszłe jaźnie osobnika wskazują na nieosiągalne fantazje, aniżeli rozsądne oczekiwania, starania i wydajność są zaniżone w edukacyjnych, romantycznych i medycznych kontekstach.
Identyfikowanie i odkrywanie możliwych jaźni z pomocą terapeuty jest jedną ze strategii, poprzez którą klienci osiągają pozytywne, kognitywne, emocjonalne i behawioralne zmiany w psychoterapii.